چطور تفکر خلاق را پرورش دهیم؟

 In نوشته‌های عمومی

حتماً شما هم رؤیای تفکر خلاق را در سر می‌پرورانید. البته بعید نمی‌دانم که شما هم مانند خیلی‌های دیگر احساس می‌کنید که کاملاً از تفکر خلاق بهره‌مندید و نیازی به پرورش آن ندارید. اما شاید دارید اشتباه می‌کنید! می‌خواهم بگویم همه ما در زمینه‌هایی عالی هستیم. اما همه ما در زمینه‌هایی هم خوب نیستیم.

داستان یک تفکر خلاق

یکی از دوستان من در زمینه موسقی فوق‌العاده است. او سبکی به‌خصوص دارد و توانسته مخاطبان زیادی را جذب نوازندگی خود کند. تفکر خلاق، او را به اینجا رسانید. موقعی که همه در پی تقلید از افرادی بودند که کارشان حسابی گل کرده بود (منظورم افرادی معروف مانند رضا صادقی، احسان خواجه امیری یا محسن یگانه هست)، بعضی از خوانندگان و نوازندگانی که نتوانسته بودند شهرتی کسب کنند، دست به دامان تقلید از آنها شدند. گاهی از شنیدن بعضی اشعار این خوانندگان مقلد و شنیدن آثارشان خنده‌ام می‌گیرد، اما دوست من اینطور نبود.

تفکر خلاق و خلاقیت در تفکراو خوانندگی را از آثارش حذف کرد. او فقط می‌نواخت و با روح مخاطب بازی می‌کرد. آنچنان اصوات را باهم ترکیب می‌کرد که موقع شنیدن موسیقی‌هایش احساس می‌کردی در دستان نوازنده قرار داری. هر لحظه و بدون هیچ اراده‌ای، از این سو به سوی دیگر می‌روید و هیچ‌چیز در دست شما نیست. مگر می‌شود جلوی احساساتمان را در مقابل چنین بالا و پائین‌هایی بگیریم؟ اصلاً شدنی نبود.

اما او در کسب و کار خوب نبود. نمی‌دانست چطور می‌تواند کمی به اوضاع مالی بهتری دست پیدا کند. از لحاظ مالی خوب بود، اما می‌توانستم متوجه شوم که برای درمان سرطان همسرش در فشار است و ترجیح می‌دهد کمی بیشتر پول درآورد.

هربار که با ایده‌های خلاقانه‌ای از سوی هر یک از دوستان در زمینه بازاریابی و فروش محصولاتش روبرو می‌شد به شدت تعجب می‌کرد. چرا خودش قادر نبود اینطور فکر کند؟ به شدت در موسقی خلاق بود، اما در بازاریابی و فروش، اصلاً تفکر خلاقانه نداشت.

اما به هر حال توانست تفکر خلاق را در سایر جنبه‌هایش پرورش دهد و این کاملاً ثابت می‌کند که تفکر خلاق، قابل کسب کردن است. شما می‌توانید به روش‌هایی دانشی و مهارتی، به تفکر خلاقانه در جنبه‌هایی که تابحال در آنها خلاق نبوده‌اید دست پیدا کنید. با من در ادامه این مطلب همراه باشید تا به شما نشان دهم چطور با تغییر تفکر خود، به تفکری خلاق دست پیدا کنید و خودتان را در امواج خلاقیت شناور سازید.

 پیشنهاد آی‌بهتر: تفکر خلاق و خلاقیت در تفکرموفقیت

در این نوشته راهکارهایی خلاقانه برای افزایش خلاقیت در تفکر را با شما درمیان گذاشته‌ام. آن را از دست ندهید، این مقاله را نیز رها نکنید.

می‌خواهم مغزتان را بشکافم!

مغز و تفکر خلاقدر مورد نیم‌کره راست و چپ مغز چیزی می‌دانید؟ نیم‌کره راست مغز شما استاد به‌کارگیری احساسات، تخیل، الهام و ادراک است. می‌تواند از شما فیلسوف یا جامعه‌شناس بسازد. می‌تواند الهامات آلبرت انیشتن را تقدیم ذهنتان کند. اما نیم‌کره چپ بر منطق و استدلال تمرکز دارد. به کلمات و زبان علاقه‌ای خاص دارد و بیشتر مشغول پردازش واقعیات، یعنی آنچیزهایی که لمس می‌کند هست. نظم را به شدت دوست دارد و همیشه از برنامه‌ریزی لذت می‌برد. بر خلاف نیم‌کره قسمت راست مغز شما که بی‌پروا از اندیشه‌ای به اندیشه‌ی دیگر سیر می‌کند و پاداش چنین جسارتی را با الهامات دریافت می‌کند.

و حالا نوبت تفکر خلاق است…

ما در زمانی زندگی می‌کنیم که توانایی‌های تنها یک بخش از مغز پاسخ نیازهایمان را نمی‌دهد و نمی‌تواند منجر به تفکر خلاق شود. سمت راست مغز ما با دستاوردهایی همچون همدلی، احساسات هنری، خلاقیت و نوآوری به اندازه بخش چپ مغزمان با دستاوردهایی همیشگی مثل منطق و توانایی در محاسبات اعداد اهمیت پیدا کرده. امروز دانشمندان فریاد میزنند در این عصر، برخلاف گذشته‌ی پدرانمان که فعالیت های بخش چپ مغز کافی به نظر می‌رسید، به توانایی هر دو بخش مغز نیاز است.

حالا چه‌کار کنیم؟

اما چه کاری از دست ما برمی‌آید؟ آیا می‌توانیم در شیوه تفکرمان تغییری ایجاد کنیم تا به واسطه آن، بتوانیم توازنی میان الهامات و محاسبات منطقی مغزمان به‌وجود آوریم؟ می‌خواهم شما را وارد دریای تفکر خلاق کنم. آماده باشید و این موارد را دنبال کنید.

کشف آنچه نمی دانیم

عادات روتین ممکن است به از بین رفتن و کشته شدن خلاقیت بی انجامد. مادامی که این اتفاق می افتد ذهن ما درگیر چالش نمی شود.

برای شکستن و تغییر عادات روزمره دست به کار شوید. مثلاً در کلاسی ثبت نام کنید که هیچ‌وقت احتمالش را هم نمی‌داید که در آن حضور پیدا کنید. فیلم‌هایی را دنبال کنید که تابحال آنها را احمقانه می‌دیدید. احتمالاً چیزی برای دیدن دارند که اینطور پر طرفدار شده‌اند. سفرهای یک روزه را شروع کنید. خصوصاً ایران که سرشار از مناطقی است که بتوانید یکی دو روزه به آنها سفر کنید و در تفکر خود تغیری پدید آورید. شما عاشق تفکر خلاق هستید و باید بهایش را بپردازید. چرا رستورانی جدید را تجربه نمی‌کنید؟ چرا در مورد زمینه‌هایی که تابحال نزدیکشان نشده‌اید تحقیقی نمی‌کنید؟ ببینید دیگران چطور می‌اندیشند که به چیزهایی علاقه دارند که شما ندارید. آنها هم آدم هستند!

تقکر خلاق با شکستن عادات

یک کار کوچک انجام دهید

اهل نوشتن هستید؟ اگر آماده باشید چندخطی برای خودتان بنویسید و نهایتاً آن را پاره کنید پیشنهادی فوق‌العاده برایتان دارم. اگر الان با خودتان می‌گوئید ((این قسمت برای من نیست!)) به نظرم زود قضاوت می‌کنید. میبینید من چطور برایتان می‌نویسم؟ شما هم باید به همین سادگی و راحتی، افکارتان را روی کاغذ بیاورید. اما لازم نیست کتاب و یا مقاله‌ بنویسید! فقط از شما می‌خواهم بعد از بیدار شدن از خواب، چند خطی بنویسید. از هرچیزی که دوست دارید. بعد هم هر بلایی خواستید سر آن کاغذ بیاورید. 

این کار هیچ روش یا شیوه انجام خاصی ندارد و قرار هم نیست یک قطعه ادبی یا هنری تحویل خودتان دهید، یادداشتی آزاد و صادقانه است در مورد احساسات و افکارتان بدون آنکه خودتان را محدود کرده باشید. نتیجه آن را فقط با ممارست خواهید دید.

گاهی خودتان به داد خودتان برسید

تا به حال برایتان پیش آمده در خواب و رویا، زمانی که ورزش می‌کنید، در حمام و محل کار، یک ایده ناب و خلاقانه به ذهنتان برسد؟ قطعاً جوابتان مثبت است و من کسی را ندیده‌ام که از چنین نعمتی محروم باشد! اما این ایده‌ها می‌آیند و می‌روند. در بیشتر مواقع در شلوغی و گرفتاری‌های روزانه فراموش می‌شوند. اما یک دفتر کوچک برای یادداشت این تفکرات خلاقانه به شما کمک می‌کند ایده‌های فوق‌العاده‌یتان را به دست فراموشی نسپارید. گاهی به آنها نگاهی بیاندازید و به سبک و سیاق خودتان در ساخت ایده‌های خلاقانه دست پیدا کنید. ناخودآگاه شما چیزهای زیادی از مرور یادداشت‌هایتان به‌دست خواهد آورد.

فضای خلاقیت را دریابید

به فضایی که در آن کار و زندگی می‌کنید بی‌اهمیت نباشید. محیطی که در آن وقت خود را می‌گذرانید بر ذهن شما تاثیری بسیار زیاد می‌گذارد. فضا می‌تواند در شما حس افسردگی و خستگی ایجاد کنند، یا برعکس انرژی دهنده باشد.

محیط را آنطور که دوست دارید طراحی کنید. بگذارید قسمت راست مغزتان تصمیم بگیرد. به بایدها و نبایدها بی‌توجه باشید و آن طرحی را که عشقتان می‌کشد پیاده کنید. شما در محیطی آرام که مطابق با سلیقه خودتان آماده شده، با گوش کردن به موسیقی مورد علاقه خود، به مراتب برای فکر کردن و محدود نکردن اندیشه تان آمادهتر خواهید بود. البته شکست عادات روزمره را برای دستیابی به تفکر خلاق نادیده نگیرید و خودتان را محدود به موسقی‌های یکنواخت همیشگی نکنید.

شاید فقط خودتان را نمی‌شناسید

امیدوارم بعد از آن نوشتن صبح‌گاهی، باز هم توان کمی دست به قلم شدن را داشته باشید!

با مشکل و یا مسأله‌ای روبرو هستید؟ لازم نیست جای دوری بروید و دست به دامان ایده‌های خلاقانه دیگران شوید. البته گاهی این کار لازم است، اما به شرطی که خودتان از توان حل آن مشکل عاجز شده باشید. شما هنوز این راه را امتحان نکرده‌اید.

صد راه برای تفکر خلاقیک کاغذ آماده کنید و مشکلتان را بزرگ در بالای آن (یا هرکجای آن که دوست دارید) یادداشت کنید. حالا ۱۰۰ راهکاری که به ذهنتان می‌رسد را در همان کاغذ یادداشت کنید. به نظرتان زیاد می‌رسد؟ این راهکار در دنیا رایج است و قطعاً از پس آن برمی‌آیید. فریب عدد ۱۰۰ را نخورید؛ این راهکار قرار است به شما کمک کند تا به ۱۰۰ ایده دسترسی پیدا کنید و نمی‌خواهم با این راه‌حل اذیتتان کنم.

شما در حالت عادی و با تکیه بر حافظه کوتاه‌مدت خودتان و حتی تصویرسازی ذهنی قادر نیستید ایده‌های مختلف را به سادگی باهم ترکیب کنید و به راهکارهای خلاقانه جدید دست پیدا کنید. نوشتن این فرصت را به شما می‌دهد. سرعت فکرتان را به شکلی خلاف معمول به کنترل خود در می‌آورد و با روند‌هایی خارق‌العاده به شما در تفکر خلاق کمک می‌کند.

“خالق این شیوه می‌گوید این کار باعث می‌شود شما به صورت ناخودآگاه در روند حل مشکل درگیر شوید، به محض اینکه این روند شروع شود ایده‌ها خودشان را نشان می‌دهند و جواب‌هایی که اصلا انتظارشان را نداشتیم به ذهنمان می‌ آیند. این لیست صدتایی، به خوبی موجب همکاری بین خودآگاه و ناخودآگاه مغز برای تمرکز در حل یک موضوع مشخص می شود و البته این لیست باید در یک مرحله بدون وقفه نوشته شود.”

همین حالا با دوستانتان به اشتراک بذارید
Recent Posts

Leave a Comment